Amdano Deall Lleoedd Cymru

Ar wefan Deall Lleoedd Cymru, cewch ddata a gwybodaeth ddaearyddol ddefnyddiol am eich tref neu eich ardal leol, i’ch helpu chi i amlygu cyfleoedd i’ch cymuned. Nid oes angen i chi fod yn arbenigwr i ddefnyddio’r wefan hon. Bydd y graffeg, y mapiau a’r arweiniad yn eich helpu i archwilio’r data y mae ei angen arnoch i wneud gwahaniaeth yn y man lle’r ydych chi’n byw neu’n gweithio.

Mae’r wefan yn amlygu’r lleoedd yng Nghymru sydd fwyaf tebyg i’ch pentref, tref neu gymuned. Gallai archwilio’r pethau sy’n debyg a’r cyferbyniadau rhyngddynt roi syniadau i chi ar gyfer eich lle, neu gallwch rannu enghreifftiau o’ch arfer gorau gydag eraill.

Hefyd, bydd Deall Lleoedd Cymru yn eich helpu i ddeall y berthynas rhwng eich lle chi a lleoedd cyfagos eraill. Er enghraifft, faint o bobl sy’n cymudo i’ch lle ac oddi yno bob dydd? O ble maen nhw’n dod neu i ble maen nhw’n mynd? A faint mae eich lle chi yn dibynnu ar leoedd eraill am swyddi neu wasanaethau, neu faint mae lleoedd eraill yn dibynnu arnoch chi?

Gall eich cymuned ychwanegu gwybodaeth at Ddeall Lleoedd Cymru i helpu i lunio darlun o’r lle. Mae’r wefan yn cynnwys dolenni i amrywiaeth o becynnau cymorth ar gyfer creu cynllun cymunedol, cynllun lle neu archwiliad o le. Ewch i dudalennau Eich Cynlluniau ac Ymchwil i ddysgu rhagor.

Mae’r wefan hon yn cynnwys gwybodaeth am bob lle yng Nghymru sydd â 1,000 neu fwy o drigolion; dyna gyfanswm o dros 300 o leoedd. Gallwch hefyd ddarganfod ystadegau ar gyfer ardaloedd daearyddol o fewn trefi, pentrefi ac ardaloedd wledig ar dudalen y Map Cymdogaeth. Rydym wedi penderfynu pa wybodaeth i’w chynnwys a’i hepgor ar sail y data dibynadwy, o safon, sydd ar gael a sgyrsiau â darpar ddefnyddwyr.

Os ydych chi’n byw mewn tref neu gymuned sydd â llai na 2,000 o bobl, fe sylwch fod llai o ddata ar gael nag ar gyfer lleoedd mwy. Darllenwch fwy am ddata a’n diffiniad o le fan yma.

Pam mae trefi a chymunedau Cymru o ddiddordeb i ni?

Mae cyfran sylweddol o bobl yng Nghymru yn byw mewn trefi a chymunedau bychain. Yn rhy aml, fodd bynnag, mae polisi cyhoeddus yn esgeuluso lleoedd o’r fath. Er bod cyllid targedig yn bodoli ar gyfer rhanbarthau dinesig a datblygu gweledig, nid oes unrhyw beth yn benodol i drefi. Hefyd, mae diffyg data am drefi ar gael mewn un lleoliad hawdd ei ddefnyddio, sy’n gallu cael ei ddefnyddio i lywio datblygiad polisi ac i ddarparu tystiolaeth o arfer da presennol.

Y Brosiect

Nod Deall Lleoedd Cymru, sy’n brosiect cydweithredol, yw creu gwefan yr eir iddi gyntaf er mwyn cael gwybodaeth ystadegol am drefi a chymunedau Cymru. Ariennir y prosiect tan fis Rhagfyr 2020, ond bydd y wefan yn cael ei diweddaru am gyfnod hwy.

Daeth y syniad gwreiddiol ar gyfer y wefan o Ymddiriedolaeth Carnegie UK. Fe’i hysbrydolwyd gan lwyddiant gwefan bresennol Understanding Scottish Places. Mae Carnegie a’r Sefydliad Materion Cymreig wedi gweithio gyda chynrychiolwyr o’r sectorau cyhoeddus a phreifat ac o’r trydydd sector, ac maent wedi ymgynghori â phobl ledled Cymru er mwyn creu cynllun ar gyfer y wefan. Ariennir datblygiad y wefan ei hun gan Carnegie a Llywodraeth Cymru. Mae’r wefan wedi’i hadeiladu gan dîm dan arweiniad staff o Sefydliad Ymchwil Gymdeithasol ac Economaidd, Data a Dulliau Cymru (WISERD) ym Mhrifysgol Caerdydd, gyda dadansoddiadau a phrosesu data ychwanegol yn cael eu darparu gan y Centre for Local Economic Strategies.

Yn ogystal, lluniwyd y wefan gan grŵp traws-sector craidd o bobl â buddiant ac is-grŵp o arbenigwyr data. Rydym yn ddiolchgar iawn i aelodau’r grwpiau hyn am roi o’u hamser, eu hegni a’u harbenigedd i brosiect Deall Lleoedd Cymru, ac am eu cefnogaeth barhaus. Daw aelodau’r grwpiau o: Brifysgol Aberystwyth; bwrdd ymddiriedolwyr Sefydliad Bevan; yr Ymddiriedolaeth Adeiladu Cymunedau; Chris Jones Regeneration; Comisiwn Dylunio Cymru; Ffederasiwn Busnesau Bach Cymru; Cyngor Sir Fynwy; y Swyddfa Ystadegau Gwladol; Un Llais Cymru; Prifysgol Stirling; Cyngor Gweithredu Gwirfoddol Cymru; y Gwasanaethau Gwybodaeth a Dadansoddi a’r adran Cartrefi a Lleoedd yn Llywodraeth Cymru.

Trwydded a Phriodoliad

Understanding Welsh Places utilises a range of datasets from multiple sources. Each variable, along with a link to the source, is listed in the Methodology. These datasets have been used in accordance with the licenses listed below.

Data

Trwydded Llywodraeth Agored

Mae Deall Lleoedd Cymru yn cynnwys gwybodaeth sector cyhoeddus sydd wedi'i thrwyddedu o dan Trwydded Llywodraeth Agored v3.0, gan gynnwys data Cofrestrfa Tir EM © Hawlfraint y Goron a hawliau cronfa ddata 2019.

Arolwg Ordnans data

Mae rhai haenau mapio Llywodraeth Cymru, sydd ar gael trwy Lle, ar gael trwy drwydded PSMA Arolwg Ordnans Llywodraeth Cymru © Hawlfraint y Goron a hawliau cronfa ddata 2019 Arolwg Ordnans 100021874.

Rhoddir trwydded ddirymiadwy, anghyfyngedig a heb freindal i chi i weld y data trwyddedig at ddibenion anfasnachol am y cyfnod y mae ar gael gan Llywodraeth Cymru. Ni chewch gopïo, is-drwyddedu, dosbarthu na gwerthu unrhyw ran o’r data hwn i drydydd partïon mewn unrhyw ffurf. Yr Arolwg Ordnans fydd yn cadw’r hawlio trydydd parti i orfodi amodau’r drwydded hon.

Defnyddir Point X, neu ddata Points of Interest, i gael cyfrif o fusnesau fesul tref. © Hawlfraint y Goron a hawliau cronfa ddata 2019 PointX Ltd a Landmark Information Group. Arolwg Ordnans Hawlfraint y Goron 2019. Pop hawl neilltuedig.

Data Etholiadol

Casglwyd data ar y nifer sy’n pleidleisio o’r Comisiwn Etholiadol. ©Hawlfraint y Frenhiniaeth a hawl databas 2019.

Ffiniau a mapiau

Mae ffiniau daearyddol wedi ei darparu gan yr Arolwg Ordnans. Mae’n cynnwys data Arolwg Ordnans © Hawlfraint y Frenhiniaeth ac hawl databas 2019. Darparwyd y bas fapiau gan OpenStreetMap ©

Mae Understanding Welsh Places/ Deall Lleoedd Cymru yn nod masnach.